VERGİ İHBAR İKRAMİYESİ NEDİR? VERGİ KAÇAKÇILIĞI İHBAR İKRAMİYESİ-VERGİ İHBARI-VERGİ KAÇIRANLARI İHBAR EDEREK İKRAMİYEYE HAK KAZANABİLİRSİNİZ.
1905 sayılı Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiye Hakkında Kanun; kamu idaresinin denetim ve gözetimden kaçırılan/gizlenen vergiyi doğuran eylem, işlemler ve ihbar konusunu teşkil etmektedir.
Gizlenen/kaçırılan vergiyi doğuran olay ve konular şu şekildedir;
1-Genel ve özel kanunlar veya yapılmış olan anlaşmalara göre Devlete veya Hazineye intikali gerekirken kayda girmemiş tüm taşınır ve taşınmaz mallar,
2-Bu taşınır ve taşınmazların intifa hakları,
3-Senede bağlı ipotekli veya ipoteksiz tüm alacaklar,
4-Her nevi mevduat ve emanet ile hisse senedi, tahvil ve sigorta alacakları.
5-Bina, arazi ve arsalardan kayıt dışı kalanlar ile kazanç, hayvanlar, veraset ve intikal, tüketim ve damga gibi sürekli vergilerle ilgili olarak yanlış beyanname vermek veya çift defter tutmak veyahut diğer yöntemlerle yapılan işlemi gizlenmesi olarak sıralanabilir. İlgili mercilere ihbar edilmesi gereken bazı vergi, menfaat, mal ve haklar aynı zamanda ihbarın konusunu da teşkil etmektedir
Özetle; ihbar ikramiyesinin konusunu devlete ait gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, damga vergisi, gider vergisi ve veraset ve intikal vergisi gibi devamlılık arz eden vergiler oluşturmaktadır. Dolayısıyla, bir defaya mahsus olarak çıkartılan olağanüstü vergiler ve buna bağlı cezalar ikramiye uygulamasında dikkate alınmamaktadır.
İHBARDA ŞEKİL ŞARTLARI NELERDİR?
İhbarcının ihbarına konu olayı saptaması gerekmektedir. İlla vergi kaçıran eyleme maruz kalmış olmasına gerek yoktur. Duyum yoluyla da vergi ziyaı oluştuğunu tespit edebilir. Yeter ki tespit ve saptamaları idari mercilere bildirirken maddi delillere dayanmış olsun. Nitekim ihbarın idari merciler tarafından değerlendirmesinde bu dayanak ve deliller önem taşımaktadır.
NASIL İHBAR EDİLİR?
İhbar yazılı, sözlü ve elektronik olarak vergi dairesine bildirilebilir. Yazılı ihbarlarda ihbar formu doldurulup imzalanmalıdır. Sözlü bildirimde ihbar ikramiyesine hak kazanabilmek için ihbarın tutanağa dökülmesi gerekmektedir. Elektronik bildirimlerde ise ilgili yerler doldurulmalı ve ihbar numarası not edilmelidir. Günümüzde CİMER, E-Devlet platformu ve Gelir İdaresi Başkanlığı Vergi Kayıp ve Kaçağına İlişkin Bildirim Uygulaması üzerinden de ihbarda bulunulabilmektedir.
Bu uygulama ve platformlarda bildirim yapılırken dikkat edilmesi gereken husus; kimlik bilgilerimi sakla ya da saklama kutucuğu oluşturmaktadır. Burada kimlik bilgilerinin gizli tutulması durumunda her ne kadar yargılama aşamasında dikkate alınmasa da idari başvurular bu nedenle reddedilebilmektedir. İşlemin yasal dayağını da Maliye Bakanlığının 11/07/1974 tarih ve 2480532-1/794 sayılı Genel Yazısı oluşturmaktadır. Bilgilerin gizli tutulmaması kutucuğu seçildiği takdirde muhbirin ismi kesinlikle gizli tutulmakta ve hiçbir şekilde açıklanmamaktadır.
İHBAR İKRAMİYESİ ORANI NEDİR?
İhbar ikramiyesinin, kanuni dayanağını 1905 sayılı yasanın 6. maddesi oluşturur. Buna göre;
500 liraya kadar yüzde 15
5000 liraya kadar, 500 liradan yukarı olan kısım için " 30
15000 liraya kadar, 5000 liradan yukarı olan kısım için " 20
15000 liradan yukarı olan kısım için " 10
oranında ikramiye verilir”. Ancak yasanın 6. maddesinde belirtilen tutarların maddi değeri kalmadığı için, her hâlükârda kullanılacak oran yüzde 10 olmaktadır.
SÜREÇ NASIL İLERLEMEKTEDİR?
İhbarda bulunulduktan sonra idarenin gerekli ve yeterli incelemeyi yapması beklenir. İdare tarafında yapılacak denetim sonunda ilgiliye vergi cezasını gerektirir bir işlem yaptığı takdirde buna uygun rapor düzenlenir. Bu rapora istinaden idareye ilgili vergi cezası tahakkuk edildikten sonra ikramiye ödenmesi maksadıyla talepte bulunulur. İdareye yazılı başvurudan itibaren 30 günlük cevap verme süresi başlar; talep kabul, ret yahut zımni ret olarak cevap verir. İdarenin menfi cevabından sonra yargılamayı gerektirmesi halinde 30 gün içerisinde Vergi Mahkemelerine dava açılması gerekmektedir.
Vergi kaçıranlara/saklayanlara/gizleyenlere ilişkin yapılacak işlemler ve dikkat edilmesi gereken hususlar başlık altında anlatılmaya çalışılmıştır. Fakat görüleceği üzere süreç içerisinde teknik ve detaylı hususlar bulunmaktadır. Bu nedenle konu hakkında bir avukata danışılması önem arz etmektedir.